Van der Maarel ArtEco
Marijke van der Maarel-Versluys en dr. Eddy van der Maarel
Muziek

 

Geschiedenis

Belangstelling voor muziek begon voor Eddy al vroeg. Op zijn 9e jaar kreeg hij zijn eerste pianolessen, waarmee hij onafgebroken is doorgegaan tot zijn 25e. Allebei hebben we een speciale belangstelling voor volksmuziek ontwikkeld tijdens onze jaren in de Nederlandse Jeugdbond voor Natuurstudie, waar veel werd gezongen en gevolksdanst. Klassieke muziek had echter onze prioriteit. Eddy nam deel aan het muziekleven op de 1e vijfjarige HBS aan de Keizersgracht in Amsterdam, als lid van het schoolkoor en als pianist op schoolmuziekavondjes. Als begeleider van de violist Carlo Malizia was hij deelnemer aan het in de jaren 1950 en 1960 roemruchte FAMOS toernooi voor middelbare scholen in Amsterdam. Het duo won 2x achter elkaar de eerste prijs.

Vanaf 1951 kreeg Eddy pianoles van Karel Hilsum (1907-1990), hoofddocent aan het in die tijd vermaarde Muzieklyceum (later opgegaan in het Sweelinck Conservatorium, thans Conservatorium van Amsterdam). Eddy heeft bij Hilsum repertoir opgebouwd en regelmatig meegedaan aan de leerlingenuitvoeringen in de Kleine Zaal van het Concertgebouw, onder meer met Willem Brons, Hilsum’s meest begaafde leerling, en nu één van onze bekendste pianisten. Onvergetelijk zijn de muziekavonden bij Hilsum thuis, wanneer zijn vriend de wereldberoemde pianist Nicolai Orloff (1892-1964) voor een aantal leerlingen voorspeelde en ons liet voorspelen.

Toch besloot Eddy door te gaan in de biologie (zie ‘Natuurbehoud’ en ‘Ecologie’). Het klavier is echter altijd belangrijk gebleven. Er zijn ook heel wat (mini-)recitals gegeven, onder meer in de aula van de Universiteit van Uppsala, tevens concertzaal van de stad (App. 1, Fig. 1-3).

Actuele situatie

Concerten in het koloniekerkje in Wilhelminaoord

Na terugkeer in Nederland raakten we al gauw betrokken bij een initiatief tot voortzetting van de reeks concerten in het Koloniekerkje van Wilhelminaoord. Die reeks dreigde te worden afgebroken doordat de verantwoordelijke stichting zichzelf ophief. Marijke was bij de oprichting in 2002 van de ‘Stichting Kolonieconcerten’ en kwam in het bestuur, waarin ze tot 2009 actief is geweest. De Stichting floreert nog steeds en trekt steeds vaker een volle kerk. Er treden vaak vooraanstaande solisten en kamer-muziekgezelschappen op. Het kerkje hoorde bij de kolonies van boerderijtjes die van 1818 tot 1824 zijn opgezet door de Maatschappij van Weldadigheid in de omgeving van Frederiksoord, en wel voor verpauperde gezinnen uit de sloppen van de grote steden, die hier een bestaan konden opbouwen.

Samenwerking met componist Margriet Verbeek

Intussen was Eddy via de Heimans en Thijsse Stichting in contact gekomen met Margriet Verbeek. Zij heeft klassiek gitaar gestudeerd aan het Brabants Conservatorium te Tilburg bij Baltazar Benítez en compositie bij Jan van Dijk. Sinds haar jeugdjaren heeft Margriet een grote natuurhistorische belangstelling en veel van haar werken hebben met de natuur te maken. Een van haar werken is de ‘Epipogon-sonate’ voor twee gitaren, gebaseerd op een beschrijving door Eli Heimans van een zoektocht in de Harz naar dit kleine orchideetje, thans bekend als Epipogium aphyllum. Het plan werd geboren dit werk, en ook de ‘Vlielandsonate’, uit te voeren op een bijeenkomst van de Stichting Koloniecponcerten, en wel in de versie voor gitaar en klavier. Zo geschiedde in 2004. Toen er naar een CD werd gevraagd, leidde dit tot het plan er één te maken, met op de natuur geïnspireerde werken van Margriet, en soortgelijke stukken voor onze instrumenten uit de wereldliteratuur. Dit leidde tot de uitgave van een dubbel-CD in 2008) met een uitvoerig programmaboekje (NPU-070, pdf) (App. 1, Fig.7). De natuur is door de eeuwen heen een inspiratiebron geweest voor zowel de volksmuziek als de ‘klassieke’ muziek. Volksliedjes waren en zijn nog steeds een uiting van intens contact met de natuur en de jaargetijden. Volksdansen die buiten werden uitgevoerd zijn een andere uiting van dit gevoel. Al sinds de Renaissance hebben vele componisten van klassieke muziek stukken geschreven waarin volksliedjes en volksdansen zijn verwerkt en waarin ook vaak de natuur, de jaargetijden en planten en dieren een rol spelen of er zelfs in optreden.

De dubbel-CD bevat 90 werken van 23 componisten uit 13 landen. Toen de CD bekend werd bij het bestuur van de Stichting Kolonieconcerten ontstond het idee een concert te organiseren in het kader van een driedelig programma, dat in mei 2010 werd uitgevoerd: een voordracht van beeldend kunstenaar Jan Wartena over zijn posters “De tuin in vier seizoenen”, een wandeling door het Sterrebos bij Frederiksoord en een recital van Margriet en Eddy in het Koloniekerkje (Fig. 8) waar werken van de dubbel-CD werden uitgevoerd, alsmede de nieuwe suite voor gitaar en piano: “De gele vlinder in oktober”.

Recital in Schiedam

Een bijzondere gebeurtenis was het optreden van Eddy tijdens een concert in Schiedam ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van het Genootschap Nederlandse Componisten in 1911. Margriet Verbeek kreeg de eervolle opdracht om één van een aantal bijzondere concerten te organiseren. Er werd werk van 9 Nederlandse componisten uitgevoerd, van wie er vier aanwezig waren. Eddy speelde daar de suite ‘Vogels op de piano’ van Andries Hartsuiker. Het was in feite de eerste keer dat Eddy een honorarium ontving (dat overigens net genoeg was om de reiskosten te betalen).

Optreden met sopraan Elisabeth de Charon de Saint Germain

In de jaren 2014-2015 heeft Eddy enkele keren opgetreden met de sopraan Elisabeth Charon de Saint Germain. Voor kleinere gezelschappen werden Amerikaanse songs en opera-aria's uitgevoerd.

Optreden in Brno

In 2015 gaf hij een kort recital in Brno, Czechië. Daarover wordt meer bericht in de rubriek Ecologie.

Plannen

Aangezien de dubbel-CD bijna uitverkocht is, wordt gedacht aan een heruitgave, maar Margriet heeft een techniek ontwikkeld waarmee ze thuis op aanvrage de dubbel-CD kan branden.

Eddy houdt het “natuur-repertoire” van de CD bij. Zijn studies aan de vleugel zijn nu geconcentreerd op de Suites, Partita's en de Ouverture in Franse Stijl van Johann Sebastian Bach. Naar onze overtuiging omvatten deze werken, die Eddy tot nu toe slechts ten dele (de Franse suites) had ingestudeerd, de meest indrukwekkende variatie aan expressies van gevoelens die we kennen, en dat binnen een strikt kader van dansritmes. Dit geldt ook voor de partita's en sonata's voor andere instrumenten, in het bijzonder voor viool en cello.

Een ander project is de uitvoering van liederen van Franz Schubert met Elisabeth de Charon, met pianobegeleiding. Dit begon in het begin van 2016 maar werd na enige maanden afgebroken omdat de agenda van Elisabeth veranderde en ze geen tijd meer had voor ons project. Eddy moet nu een andere zangeres zoeken voor het Schubertproject!

 

Muziek   Appendix 1Uitvoeringen in Uppsala

Muziek   Appendix 2Samenwerking met Margriet Verbeek en dubbel-CD


UA-76357729-1